Chemuns y Cumenanzes raioneles

Chemuns

Tla Provinzia de Bulsan iel 116 Chemuns, de chëi che l'autonomia ie garantida dala Costituzion. I reprejentea la populazion locala, i se cruzia de si nteresc y de si svilup. La 7 cumenanzes raioneles, alincontra, à funzions de carater sëuracumenel che ti ie unides deleghedes dala Provinzia y dai Chemuns nstësc.

Uni chemun se dà a sé nstës si statut che stabilësc la normes de basa per l funzionamënt y la urganisazion dl ënt. I organns dl Chemun ie l Cunsëi, la Jonta y l Ambolt.

Ti Chemuns dla provinzia de Bulsan muessa la cumposizion dla jonta cumenelea curespuender ala cunsistënza dla grupes linguistiches nsci coche les ie reprejentedes tl cunsëi cumenel. Uni grupa linguistica à a uni moda la rejon de vester reprejenteda tla jonta cumenela, sce l ie tl cunsëi almanco doi cunselieres che fej pert de chëla grupa linguistica.

La cumposizion de duc i autri organns colegei ti chemuns muessa curespuender ala cunsistënza dla trëi grupes linguistiches nsci coche chësta se à desmustrà de vester dala ultima cumpededa dla populazion y chësta cumposizion muessa se referì al teritore respetif, ora che per cie che reverda la puscibltà d'azes dla grupa linguistica ladina.

L Ambolt, lità diretamënter dala/dai litadëures dl chemun, à doi ncëries. Da una pert iel l reprejentant dl’aministrazion dl chemun, dal’autra pert iel n reprejentant dl guviern. L ambolt possa purté, sciche sëni de recunescimënt, na bedaia cun ciadëina, uni iede che l se prejentea tl publich sciche reprejentant dl chemun. Tl eserzize de si funzions stateles, alincontra, portel la fascia triculëura. L ambolt fej giuramënt tla prima reunion dl cunsëi cumenel lità da nuef. L tol i pruvedimënc de prëscia ti ciamps dla sanità y dla igena, dl frabiché, dla polizai locala per schivé y scunjaré periculi griefs. Dal ambolt depënd funzionalmënter l secreter cumenel, che ie l funzioner plu aut de grado dl chemun.

Cumenanzes raioneles

La Cumenanzes raioneles mët a jì y coordinea scumenciadives per l svilup culturel, soziel, economich y ambientel. Sciche i Chemuns ie nce la Cumenanzes raioneles tenides mpe da n statut che disciplinea i aspec de basa dl ënt.

Tl particuler dejëuj la Cumenanzes raioneles duvieres de carater sëuracumenel deleghei dala Provinzia y dai Chemuns. L ie per ejëmpl unit atribuì ala cumenanzes raioneles relatives cumpetënzes defrëntes tl ciamp di servijes soziei (assistënza economica de basa, servijes de cura a cësa, istituzion y gestion di lauratueres prutejei y nsci inant). Nce tl ciamp dla defendura dl ambient dejëuj la cumenanzes raioneles, n basa a na delega curespundënta da pert di chemuns, ativiteies defrëntes.