Ejam de ladin livel C1 (livel A da n iade)

L’ejam de livel C1 (livel da n iade) ti corespogn al livel funzional dl'aministraziun publica, por chël che al vëgn normalmënter odü danfora le diplom de laurea. Eté minimala: 17 agn le de dl'iscriziun.

L'iscriziun al ejam de ladin n'é nia liada a n livel d'istruziun. Che che ó fá n ejam che ne ti corespogn nia a so titul de stüde pó sambëgn le fá.

Aspec organisatifs

I ejams vëgn ma tignis te nosta sënta de Balsan, strada Perathoner 10, tla secunda alzada y ai mët man dales 8.45.

Al é da ester dër puntuai. Da se tó para él n documënt d'identité varënt y n biro fosch o bröm.

 

Co é pa strotoré l'ejam?

Proa de comprenjiun tl ascuté sö: 10 menüc.

Proa scrita: n ressumé, presentaziun dl'opiniun personala sön le test che an á ciafé por talian o todësch, sciöche ince n test da implí les loces por ladin, 60 menüc.

Do che i ëis stlüt jö la proa scrita, gnarál metü fora i orars dla proa a usc sön la tofla aposta dlungia üsc.

Proa a usc: proa de comprenjiun de n test, na plata de laur y domandes lëdies, 20 menüc y de chisc 10 por s'arjigné ca.

Le resultat dl ejam vëgn lascé alsavëi tres e-mail cina trëi dis da laur do la data dl ejam.

 

Pro la proa de comprenjiun tl ascuté sö mësseise respogne a cater domandes sön n test de ca. n menüt y mez che i ascutarëis ma un n iade. Do l'avëi ascuté sö messarëise chirí fora danter cater respostes la dërta resposta mëton na crusc.

Chiló ciafëise n valgügn ejëmpli sön la proa de comprenjiun tl ascuté sö:

Ladin de Gherdëna

Ejëmpl 1: 1_Ascute_C1_Ghe-Lad [Audio] - 1_Platalaur_C1_Ghe-Lad - 1_Soluziun_C1_Ghe-Lad
Ejëmpl 2: 2_Ascute_C1_Ghe-Lad [Audio] - 2_Platadelaur_C1_Ghe-Lad - 2_Soluziun_C1_Ghe-Lad

 

Ladin dla Val Badia

Ejëmpl 1: 1_Ascute_C1_VB-Lad [Audio] - 1_Platadelaur_C1_VB-Lad - 1_Soluziun_C1_VB-Lad
Ejëmpl 2: 2_Ascute_C1_VB-Lad [Audio] - 1_Platadelaur_C1_VB-Lad - 2_Soluziun_C1_VB-Lad

 

BUN DA SAVËI

Sön les plates de laur dla proa de comprenjiun tl ascuté sö pón ma mëte les crusc dlungia les dërtes respostes. Vigni plata mëss romagne daldöt anonima y porchël ne pón nia sotrissé le test o ajunté val' sëgn o indicaziun. Tratan i ejams ne pón nia adoré dizionars.

Ciaredei ince ala tabela de autovalutaziun dl Cheder de referimënt europeich en comunanza por i lingac. Dailó ciafëise la descriziun dles singoles competënzes por vigni livel.

Le de dl ejam ciafëise n test, trat fora dala racoiüda ofiziala aladô dl prinzip de cajualité, y trëi compic liá al test:

  • n ressumé dles informaziuns plü importantes dl test (100-120 parores)
  • na tuta de posiziun sön l’argomënt dl test (140-160 parores)
  • n test da completé (ca. 100 parores)

Dorada: 120 menüc

Al é da scrí frases intieres. Ala fin dl compit scrit mëssel gní dé dant le numer dles parores.

Ala fin dl ejam scrit ti mëss le test gní dé jö ala comisciun.

Chiló ciafëise n valgügn ejëmpli dla proa scrita:

LADIN DE GHERDËNA

Ejëmpl 1 todësch - ladin de Gherdëna: 1_Platadelaur_C1_GH_DE - 1_Soluziun_C1_Ghe_DE
Ejëmpl 2 todësch - ladin de Gherdëna: 2_Platadelaur_C1_GH_DE - 2_Soluziun_C1_Ghe_DE

Ejëmpl 1 talian - ladin de Gherdëna: 1_Platadelaur_C1_GH_IT - 1_Soluziun_C1_Ghe_IT
Ejëmpl 2 talian  - ladin de Gherdëna: 2_Platadelaur_C1_GH_IT - 2_Soluziun_C1_Ghe_IT

 

LADIN DLA VAL BADIA

Ejëmpl 1 todësch - ladin dla Val Badia: 1_Platadelaur_C1_VB_DE - 1_Soluziun_C1_VB_DE
Ejëmpl 2 todësch - ladin dla Val Badia: 2_Platadelaur_C1_VB_DE - 2_Soluziun_C1_VB_DE

Ejëmpl 1 talian - ladin dla Val Badia: 1_Platadelaur_C1_VB_IT - 1_Soluziun_C1_VB_IT
Ejëmpl 2 talian - ladin dla Val Badia: 2_Platadelaur_C1_VB_IT - 2_Soluziun_C1_VB_IT

 

BUN DA SAVËI

Vigni plata mëss romagne daldöt anonima y porchël ne pón nia sotrissé o ajunté val' sëgn o indicaziun.

Tratan i ejams ne pón nia adoré dizionars.

Ciaredei ince ala tabela de autovalutaziun dl Cheder de referimënt europeich en comunanza por i lingac. Dailó ciafëise la descriziun dles singoles competënzes por vigni livel.

Contignü dl ejam

Ejam a usc cun lapró la proa de comprenjiun de n test: 20 menüc, de chisc 10  por la preparaziun.

Proa de comprenjiun dl test: i ciafëis na plata de laur cun n test por ladin y cater domandes, olache trëi se referësc al contignü dl test y öna vëgn tuta ca por mëte man l'ejam a usc.

Ejam a usc: naota ves vëgnel damané da se presenté en cört. Atira dedô ves vëgnel fat la cuarta domanda dla plata de laur y, pian ia da chësta, metará man na conversaziun tratan chëra che i podarëis adoré les notizes che i s'ëis fat tratan che i s'ëis arjigné ca. Tla secunda pert dl ejam ves vëgnel fat domandes lëdies.

Al vëgn valuté chëstes competënzes:

  • ademplimënt di compic (completëza, capazité de comunicaziun)
  • coerënza y fluidité
  • capazité d'espresciun (spectrum lessical)
  • coretëza gramaticala
Chiló ciafëise n valgügn ejëmpli por la proa a usc C1.

Ejëmpl 1 Ladin de Gherdëna
Ejëmpl 2 Ladin de Gherdëna

Ejëmpl 1 Ladin de Val Badia
Ejëmpl 2 Ladin de Val Badia

BUN DA SAVËI

Tratan i ejams ne pón nia adoré dizionars.

Ciaredei ince ala tabela de autovalutaziun dl Cheder de referimënt europeich en comunanza por i lingac. Dailó ciafëise la descriziun dles singoles competënzes por vigni livel.

Ejam scrit

  • Rové adalerch por tëmp y ora, se tó para n documënt d'identité varënt y n biro bröm o fosch.
  • Al é proibí da se tó para libri, dizionars, tablets o d'atri aparac eletronics.
  • Destodé le fonin y le mëte sön mësa.
  • Sté chic, a na moda da ne desturbé nia les atres porsones, nia baraté fora informaziuns impara y nia scrí jö.
  • Les domandes ala comisciun pó ma gní fates dadalt.
  • Les plates che vëgn partides fora tratan l'ejam mëss romagne anonimes: nia sotescrí le test y nia fá sëgns o mëte indicaziuns lassura.
  • Ciaré d'avëi metü dötes les plates de protocol y de laur tla gran coperta, scenó vëgn le laur anulé.
  • Dé jö les plates de laur cina le tëmp dé dant dala comisciun.
  • Scrí i dac sön la picia zetola y sotescrí impormó dan la comisciun canche al vëgn dé jö.
  • Controlé, canche al vëgn sotescrit la lista dles presënzes, sce i dac sciöche la residënza, la misciun e-mail y le numer de fonin stimenëia.

Ejam a usc

  • Se presenté al ejam a usc dal'ora dada dant (se tó para le documënt de identité).
  • Tigní cunt dles indicaziuns dla comisciun por s'arjigné ca al ejam a usc tl local aposta. Plates y n biro por se scrí sö val', che an pó adoré tratan l'ejam, é a desposiziun.

.

I podëis s'arjigné ca al ejam coche i orëis, fajon cursc o s'anuzan de d'atri materiai, por arjunje le livel de competënza linguisica che vá debojëgn. Tratan l'ejam ti vëgnel dé importanza ales abilités d'espresciun individuales che la candidata o le candidat desmostra tles cater proes.

Por chësta rajun ne vëgnel nia scrit dant racoiüdes de parores o d'atri documënc liënc da s'arjigné ca al ejam, ajache an ti ciara dantadöt ales capazités comunicatives tl ladin. Por ves dé n aiüt tratan la preparaziun al ejam unse metü a desposiziun n valgügn ejëmpli por vigni proa d'ejam. Chisc ciafëise sön la plata dla proa de comprenjiun tl ascuté sö, dl ejam scrit y dla proa a usc y de comprenjiun dl test.

Por s'arjigné ca pón sambëgn ince ti ciaré ai tesć de proa de d'atri ejams de lingaz por le lingaz todësch y por chël talian.

Ciaredi ince ala tabela de autovalutaziun dl Cheder de referimënt europeich en comunanza por i lingac. Dailó ciafëise la descriziun dles singoles competënzes por vigni livel.

Le livel C1 vëiga danfora danterater chëstes competënzes: comprenjiun de de ri tesć, comprenjiun de significac implizic, espresciun fluënta, adoranza flessibla dl lingaz tla vita soziala, adoranza de mesi desvalis por colié n test.

Dantadöt por la preparaziun al ejam a usc podëise s'orienté a chëstes tematiches preodüdes dal Cheder de referimënt europeich en comunanza por i lingac por le livel C1:

  • argomentaziun de temesc soziai
  • familia y descriziun de rodi tla sozieté
  • cosć, formaziun, laur
  • cultura
  • sanité
  • iadi
  • mesi de comunicaziun moderns
  • alimentaziun

I ejams a usc é publics y porchël podëise te vigni momënt jí a ascuté pro n ejam a usc por se fá n‘idea dl ejam. Sce i jëis dal infopoint ciafëise les dates y i orars di ejams dl livel che ves interessëia.

Ciaredi a chësc film cört. Insciö podëise odëi i locai y sciöche i ejams vëgn fac.

Livel C1 aladô de CRLEC (Cheder de referimënt europeich en comunanza por i lingac)

  • Capësc n numer ampl de tesć lunc y ris y ince significac implizic.
  • Sá da baié coretamënter y spontaneamënter, zënza se stenté da ciafé les dërtes parores.
  • Sá da adoré le lingaz tla vita soziala y profescionala o tla formaziun y tl stüde a na moda flessibla y efiziënta.
  • Sá da baié a na manira tlera, strotorada y detaiada de cosses complesses y da adoré a na moda adatada mesi desvalis por le coliamënt testual.

Autovalutaziun

CAPÍ
Aldí: I sun buna/bun da capí sce zacai baia plü dî, ince sce le discurs n'é nia strotoré te na manira tlera y sce al mancia coliamënc esplizic. I sun buna/bun da capí trasmisciuns tla televijiun y films zënza me stenté plü co intant.
Lí: I sun buna/bun da capí tesć tematics y tesć leterars lunc y complesc y perzepí les desfarënzies stilistisches. I sun buna/bun da capí articui spezialisá y indicaziuns tecniches plü lunges, ince sce ares ne fej nia pert de mi ciamp spezifich.

BAIÉ
Tó pert a conversaziuns: I sun buna/bun da baié spontaneamënter y coretamënter, zënza messëi chirí plü sovënz do parores. I sá da adoré le lingaz cun flessibilité y efiziënza tla vita soziala y profescionala. I sá da porté dant mies minunghes y mi pinsiers a na moda prezisa y colié mi contribuc cun chi di atri.
Baié cun coliamënc: I sá da porté dant avisa cosses complesses y colié punc tematics un cun l'ater, da svilupé cer aspec te na manira particolara y da stlüje jö mia relaziun a na moda adatada.

SCRÍ
I sun buna/bun da scrí te na manira strotorada indortöra y tlera y porté dant avisa mia opiniun. I sá da scrí te lëtres, componimënc o relaziuns de cosses complesses y alzé fora i aspec importanc. I sá da chirí fora ti tesć scric le stil, adaté a vigni leturia/letur.

Aspec cualitatifs dl'adoranza dl lingaz a usc

Amplëza dl lessich: á n gran repertore lessical da chël che ara/al pó chirí fora la formulaziun adatada por baié a na moda tlera y adatada de tröc argomënc generai, scientifics y profescionai o dl tëmp lëde, zënza messëi se limité te ci che ara/al dij.

Coretëza: mantëgn tres n livel alt de coretëza gramaticala; fej ma dainré fai, de chisc ne s’intënon feter gnanca y ai vëgn de regola atira comedá.

Fluidité: ara/al se fej saurí da baié spontaneamënter y coretamënter; ma argomënc cun conzec dër ri pó influenzé le flus linguistich natural.

Interaziun: é buna/bun da chirí fora da n repertore sambëgn danman de mesi de discusciun n'espresciun adatada por introdüje sciöche al alda ci che ara/al ó dí , sce ara/al ó tó la parora o baié inant, o por colié indortöra sü contribuc cun chi de n’atra porsona.

Coerënza: sá da baié a na manira tlera, coreta y strotorada bun y da adoré i mesi de coliamënt y de strotoraziun.